نوشته یاحسین روی ماه

نوشته یاحسین روی ماه

این پدیده پاریدولیا (Pareidolia) نام دارد، شاید این واژه برای بسیاری از ما آشنا نباشد، اما بی شک همه ما بارها آن را تجربه کرده ایم.
پاریدولیا یک پدیده روان شناسی است که در آن فرد علایم و یا صداهایی که ادراک می کند را به صورت معنادار می شناسد. مثال های معمولی در این مورد به عنوان مثال شامل مواردی مانند دیدن چهره فردی در ابرها، ماه و یا شنیدن پیام های ناشناخته وقتی نوار و یا صدای ضبط شده برعکس پخش می شود.
پاریدولیا از دو واژه یونانی درست شده است، «پارا» که به معنی «کنار» یا «همراه» است و «ایدولون» که به معنی تصویر است و در کل، به معنی جانبی یک شکل اشاره دارد.
پاریدولیای صورت، آشناترین نوع پاریدولیا،است. این پدیده از قرون گذشته، حتی قبل از اینکه به صورت علمی بررسی شود، مورد استفاده هنرمندان بوده است.
یکی از مثال های جنجالی این پدیده، دیدن صورت یک انسان بر روی مریخ بود. در سال ۱۹۷۶، وقتی فضاپیمای وایکینگ ۶، اولین فضا پیمایی که ناسا به مریخ فرستاد، مشغول عکس برداری ازسطح مریخ بود، تصویری را ثبت کرد که شبیه صورت یک انسان بود و به نام صورت مریخ شناخته شد.
این تصویر بیش از ۵۵ سال به عنوان یک موضوع جنجالی در فیلم ها، مجلات و کتاب ها مطرح بود و حتی برخی آن را نشانه وجود حیات در مریخ می دانستند. در حقیقت این تصویر تنها و تنها یک صخره بزرگ در حال شکل گیری بود که با وجود سایه های اطرافش شبیه فرعون مصر به نظر می آمد.
پاریدولیا نه تنها فقط به صورت یک پدیده جنجالی و خرافی که گاه در اقتصاد نیز نمود پیدا کرده است.
در سال ۱۹۵۲، اسکناس های کانادایی به این علت که در میان موهای ملکه الیزابت شیطان خندانی دیده می شد، توسط بانک ها جمع آوری شدند.