لزوم تهیه و تدوین سند چشمانداز توسعه شهرستان سراب با رویکرد آیندهنگاری
- شناسه خبر: 33109
- تاریخ و زمان ارسال: 20 مرداد 1395 ساعت 10:38
- نویسنده: modir
بخ گزارش صدای سراب, حمید فصیحی طی یادداشتی با عنوان ” لزوم تهیه و تدوین سند چشمانداز توسعه شهر (شهرستان) سراب با رویکرد آیندهنگاری” نوشت:
پیرو ابلاغ چشمانداز بیستساله کشور از سوی مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) بسیاری از استانها و شهرهای بزرگ کشور ازجمله تهران، مشهد و شهرهای میانی و کوچک خود را به چشماندازهای بلندمدت در راستای چشمانداز بزرگ کشور مجهز کردهاند…اساساً امروزه توسعه شهرها و روستاها در نبود یکچشم انداز بزرگ و الهامبخش، نامتوازن و بیسرانجام خواهد بود. در حوزه شهری، چشمانداز شهر بیان وضعیت ایده آلی است که جامعه امید دارد در آینده به آن نائل آید. چشمانداز شهر تصویر ذهنی چهرهای است که شهروندان میخواهند شهرشان در آینده – مثلاً ۲۰ سال دیگر- داشته باشند.
در فرایندهای نوین تدوین چشم اندازهای شهری از رویکردی موسوم به “آیندهنگاری” بهره برده میشود که مشارکت طیف گستردهای از ذینفعان، مدیران شهری تا صاحبنظران و کارشناسان و از همه مهمتر شهروندان را جلب میکند.
مطالعه آینده باهدف شکل بخشیدن با آیندهی مطلوب دو ساحت نظری (علمی) و عملی (کاربردی) دارد. وجه علمی یا نظری مطالعه آینده را آیندهپژوهشی مینامند که ماهیت پژوهشی و دانشگاهی دارد و وجه عملی و کاربردی مطالعه آینده را آیندهنگاری مینامند برای تدوین هرگونه چشمانداز، سیاست، راهبرد و به تعبیری تصمیمگیری جمعی دو رویکرد کلی متصور است. اولی رویکرد نخبهگرا که در آن جمع محدودی از خبرگان به نیابت از جمع دورهم جمع میشوند و به تدوین چشمانداز یا برنامه بلندمدت میپردازند که مشروعیت و مقبولیتی در بین ذینفعان ندارد. رویکرد دوم، رویکرد کثرتگرا است که تلاش میشود از مشارکت حداکثری ذینفعان (کلیه دستگاهها، نهادهای دستاندرکار توسعه شهر؛ خبرگان، صاحبنظران دانشگاهی، صاحبان کسب و کار و بالأخص شهروندان) در فرایند تهیه برنامهها بهره برد. این رویکرد نسبت به رویکرد نخبهگرا هزینه و زمانبر است اما مشروعیت و مقبولیت تصمیمگیری را به حداکثر میرساند.
در این میان شهرستان سراب به خاطر وجود پتانسیلهای بالقوه و موقعیت استراتژیک خود میتواند همصدا با سایر شهرهای و استانهای پیشرو، با رویکردی آینده نگارانه و کثرتگرا تصویر مطلوب خود را در افق ۱۴۱۶ به تصویر بکشد و سهم خود را در تحقق چشمانداز بزرگ کشور تعیین، هویت و فلسفه خود را معین و جایگاه خود را در میان شهرهای ایرانی اسلامی تثبیت کند. برای تهیه و تدوین این سند به همکاری و مشارکت تمام ادارات شهرستان، نهادهای عمومی، نخبگان، دانشگاهیان شهروندان نیاز است. امید است متصدیان شهرستان سراب بهخصوص نماینده محترم شهر، فرمانداری و شهرداری در مقام کارفرمایی، مقدمات تهیه این سند را فراهم کنند تا قدمی باشد در شکوفایی، توسعه، پیشرفت و آبادانی سراب با نگاه به آینده.
البته لازم به ذکر است از این سند به عنوان راهبرد توسعه شهر( city development strategy) یاد می شود و تفاوت اصلی آن با سندی که توسط فرمانداری ها برای شهرها تهیه شده، این است که cds با مشارکت تمام ذی نفعان(شهروندان، کارشناسان،خبرگان،نهادهای عمومی،ادارات دولتی، ثمن ها و….) توسط مهندسین مشاور ذیصلاح و به کارفرمایی فرمانداری ها و بعضا شهرداری ها تهیه می شود.
این سند در دو قسمت راهبردی و عملیاتی تهیه می شود. بخش راهبردی بیشتر به چشم انداز ها،اهداف و راهبردهای توسعه در بلند مدت مربوط هست و بخش عملیاتی در ارتباط مستقیم با بخش راهبردی، برنامه های اقدام،نگاشت نهادی و تامین مالی پروژه و فعالیت های این سند را پیش بینی می کند. این سند بعد از تهیه به تصویب شورای شهر و فرمانداری می رسد.
حمید فصیحی (دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت و برنامهریزی شهری دانشگاه تهران و دبیر و عضو کمیته راهبری و علمی پروژه تدوین سند چشمانداز، اهداف و راهبرد توسعه شهر دماوند در افق ۱۴۱۴)
درست است ولی موارد و مقاصد سطحی که به نوعی رفع تکلیف است جای خود را به برنامه ریزی و استفاده از نخبگان داده است. انچه عرض کردید دقیقا علمی و بر اساس کنطق است. ولی مشکل اصلی ما در همین ابتدای امر است. وقتی نخبه پروری و نخبه داری و استفاده از عقل جمعی جای خود را به خودرایی و استفاده از عقول سفارشی دهد هیچ انتظاری را نباید در مورد پیشرفت شهری داشت. به عنوان مثال کوچک: بعضی از عزیزانی در سرابمان هستند که از بدو انقلاب به سبب بعضی مسایل که مجال نیست گویا هم نظریه پرداز سیاسی هستند و هم نظریه پرداز اقتصادی و عمرانی و … و اگر به همین گزارش ها و عکسهای اخبار شهرستان هم دقت کنید اکثرا پای ثابت هم هستند ولی مشکلی آینده سوز هست که همه غافلند آن هم استفاده از فکر نو و نیروی تازه نفس و خوش فکر است. تا همین تک روی ها و ناشایست سالاری در سطح بالای اداره شهرستانی هست نباید سرسوزنی انتظار پیشرفت و ترقی داشت. آنچه هم در دهه گذشته آتش بر فعل شهرستان شده بخصوص در پنج سال گذشته رشد ریا و چاپلوسی و اشتغال به امور بسیار سطحی در امورات شهرستان هست که کمر انچه را که باعث پیشرفت شهرستان میشود را شکسته است!