تجوید آسان جهت یادگیری سریع برای نوآموزان

به گزارش صدای سراب,

توجه : تمامی علائم (———>) به معنای خوانده می شود ، می باشد

**********************************************************************************

تنوین ، حروف والی و حروف مقطعه

تنوین : تنوین نون ساکنی است که نوشته نمی شود ولی خوانده می شود.

انواع تنوین عبارتند از :

الف )—-ً—–>  اَن       ب) —-ٍ—–>اِن      ج)—-–ُ-ُُ—->اُن

مثال : ۱) کتاباً ———>کتابَنْ ۲) رجالٍ ———>رجالِنْ ۳) کتابٌ ———> کتابُنْ

 

**********************************************************************************

۲- حروف والی : حروفی هستند که اگر هیچگونه حرکتی( ـَــِــُــًـٍــٌـٌــ ) نداشته باشد

خوانده نمی شوند مثال : عَمِلوُ الصّالِحات که« ال» در الصالحات حروف والی به شمار می آیند .

نکته : حروف والی همان حروف « و ، ا، ل، ی » می باشند .

*********************************************************************************

۳- حروف مقطعه : ۲۹ سوره از قرآن کریم با حروف مقطعه آغازمی شود این حروف

رموزی هستند بین خدا و رسول او که نحوه خواندن چند مورد از آنها به شرح زیر می باشد .

۱-ق ———>قا ف – ۲-کهیعص ———>کاف ها یا عین صاد   ۳-المر———>الف لام میم راء

 

طرق وقف برآخر کلمات

الف – وقف ابدال : تبدیل حرف آخر کلمه به حرف دیگر . مثال

۱- هنگام وقف بر (ﺓ و ــه )اینها به صورت « هاء ساکن » خوانده می شوند .

مانند : ۱) راضیهً ———>راضیه – ۲) رَحْمَهُ———>رَحْمَه

وقف برتنوین نصب : تنوین نصب هنگام وقف به « الف » تبدیل می شود .

مانند : ۱) حساباً ———> حسابا – ۲) کتاباً ———> کتابا

**********************************************************************************

ب – وقف اسکان : بمعنای ساکن نمودن است که در بقیه ی موارد

( بجز موارد وقف ابدالِ) حرکات ( ــَـِــُـــٍــٌـٌــ ) تبدیل به ساکن می شوند .

مانند: ۱) مقاعِدَ ———> مَقاعِدْ – ۲) غَفُورٌ ———> غَفورْ

***********************************************************************************

لهجه ی عربی

لهجه ی عربی:

در قرآن ــِـ را به صورت ای کوتاه وــُـ را به صورت او کوتاه می خوانیم .

مثال: ۱) بِسْمْ ———>بیسْم ۲) قُل———> قُول

**********************************************************************************

منظور از پر حجم :

درپرحجم«‌‌‌‌‌آ» را به صورت«‌‌‌‌‌آ» و«ــَـ» را نیز به صورت «‌‌‌‌‌آ» کوتاه تلفظ می کنیم .

منظور از کم حجم :

در کم حجم«ــَـ» را به صورت «ــَـ» و«‌‌‌‌‌آ» را نیزبه صورت«ــَـ» بلند تلفظ می کنیم .

«‌‌‌‌‌آ»———>«‌‌‌‌‌آ» «‌‌‌‌‌آ»———> «ــَـ» بلند

در پر حجم در کم حجم

«ــَـ» ———> «‌‌‌‌‌آ» کوتاه «ــَـ» ———>«ــَـ»

 

**********************************************************************************

احکام لفظ جلاله :

هر گاه قبل از کلمه ی لفظ جلالهَ « ــَـ یا ــُـ » بیاید کلمه ی لفظ جلاله تغلیظ

می شود .

وهر گاه قبل از کلمه ی لفظ جلاله « ــِـ یا ای » بیاید کلمه ی لفظ جلاله ترقیق

می شود .

 

مانند : بِسْمِ اللهْ – قُولْ هُوَ الله .

 

نکته : تغلیظ یعنی پر حجم و تر قیق یعنی کم حجم گفتن .

**********************************************************************************

علائم وقف ( رموز سجاوندی )

(ط) (قلی ) (علامت وقف مطلق ) : هم می توانیم وقف کنیم و هم می توانیم وصل کنیم ولی بهتر است وقف کنیم .

(ج) ( صلی ) (علامت وقف جایز ): هم می توانیم وصل کنیم و هم می توانیم وقف کنیم ولی بهتر است وصل کنیم .

 ( م) (علامت وقف لازم ): باید وقف کنیم.

(لا) ( علامت عدم وقف ): نباید وقف کنیم.

(. ْ.) ( علامت وقف معانقه ): اگر در یکی از این علامت وقف کنیم در دیگری

نمی توانیم وقف کنیم مثال آیه ۲ سوره ی بقره .

تلفظ ده حرف ویژه ی عربی

تلفظ ده حرف عر بی با فارسی تفاوت دارد که

در این قسمت به بررسی آن ده حرف می پردازیم.

(البته بعضی حروفات ،اضافه و بعضی به علت تکرار شدن

در مبحث حروف حلقی در این قسمت حذف شده است)

و: از غنچه شدن لبها کم حجم تلفظ می شود . مثال : وَدُودْ – خَوْفْ

ذ: از برخورد نوک زبان با پشت دندانهای جلویی بالا کم حجم تلفظ می شود مثال : وَالّذینَ

 ث: از برخورد نوک زبان با پشت دندانهای جلویی بالا و با دمیدن هوا به بیرون کم حجم تلفظ

می شود . مثال ثَمُودْ – ثیابَهُمْ

ق :از برخورد لهات یا زبان کوچک با ریشه ی زبان پر حجم تلفظ می شود.

مثال : قالَ – اِسْحاقْ

 

ک: ازبرخورد لهات یا زبان کوچک با انتهای زبان کم حجم تلفظ می شود.

مثال : کِتابْ – عَلیْکُمْ

ص : عینا مانند «سین » فارسی تلفظ می شود . با این تفاوت که« ص» پرحجم تلفظ می شود

و باید فضای دهان را پر از هوا کنیم . مثال : صَمَدْ – صادِقْ

ض : از برخورد کناره های زبان با دندانهای آسیااز هرطرف که مقدورباشد پرحجم تلفظ

می شود. مثال: أ رضْ – ضَرَبَ

 

ظ: از برخورد نوک زبان با مرز بین دندان ولثه پر حجم تلفظ می شود .

مثال : ظالِمینْ – ظَلَمَ

ط: از برخورد سر زبان با کام بالا و رها شدن ناگهانی آن پر حجم تلفظ می شود.

مثال : طارقْ

غ: از نزدیکترین قسمت حلق پر حجم تلفظ می شود. مثال : غَفُورْ

 

**********************************************************************************

قسمتهای حلق عبارتند از:

الف ) اَدنَی الْحَـلـْقْ : ابتدای حلق ( خ، غ )

ب ) وَسَطُ الْحـَلـْقْ : وسط حلق (ح، ع)

ج ) اقْصَی الْحَلـْقْ : انتهای حلق (ء ،ه )

 

**********************************************************************************

حروف حلقی :

حروف حلقی عبارتند از (ء ، ه ، ح، خ، ع ، غ) وطرز تلفظ آنها به شرح زیر می باشد .

طرزتلفظ (خ، غ) :هر دواز نزدیکترین قسمت حلق پرحجم تلفظ می شوند

با این تفاوت که (خ ) دارای صفت خروره است . مثال : خَلَقَ (خ) مثال : غَفورٌ

طرزتلفظ (ه) : مانند (ه) فارسی ، کم حجم تلفظ می شود وهوا به راحتی از شش ها بیرون

می آید و هرگز نبایدازوسط حلق تلفظ شود. مثال :هؤلاء

 

تلفظ (ء) : تارهای صوتی به یکدیگر می چسبند و وقتی هوا آن ها را از هم جدا می کند

همزه تولید می شود که همزه دارای صفت نبره است . مثال : شتاء

نبره یعنی : تندی ، تیزی و قدرت

نکته : ۱ )هر «الف» که در اول کلمه بیاید همزه است مثال : اَلَذینَ

۲) اگر همزه در آخر کلمه باشد صفت نبره درآن رعایت نمی شود .

تلفظ (ح،ع) : هر دو از وسط حلق و کم حجم تلفظ می شوند با این تفاوت که

(ح) با خشونت ولی ( ع ) با نرمی تلفظ می شود .

مثال : عَذابْ – یحْیی – رَحیم – عَلیمْ

 

استعلاء :درلغت به معنی برتری جویی و در تجوید به معنای پرحجم خواندن است .

حروف استعلاء عبارتند از : «ص،ض،ط، ظ، ع،ق،خ،»

مراتب تفخیم حروف استعلاء از حداکثر به حداقل

۱- حرف مستعیله پایه الف مدی ما نند: قــالَ

۲- حرف مستعیله مـــــــفتــــوح ما نند: قَتــَلَ

۳- حرف مستعیله مــــضـــمـوم ما نند: قـــٌل

۴- حرف مستعیله ســــــــــــاکن ما نند: یَقّتٌل ْ

۵- حرف مستعیله مــــــکســــور ما نند: قِتـالٍ

 

استفال : درلغت به معنای پستی و در تجوید به معنای کم حجم خواندن می باشد .

حروف استفال عبارتند از :

(( همه حروف به جزء حروف استعلاء و «لام » ، « را».

 

***************************************************************************

صفت قلقله

پنج حرف ( ق،ط،ب،ج،د ) که درکلمه ی قطب جد جمع میشوند دارای

صفت قلقله میباشند.

 

قلقله : به معنی جنبش حرف به صورت مختصر در حال سکون میباشد .

 

نکته : اگر این حروف یعنی « قطب جد» سکون واقع شوند هنگام خواندن صدای آنها شنیده

نمی شود پس باید به اندازه ی ۴/۱ حرکت حرف قبلی رامی گیرند.

مثال:اَقْلام – اَطْرافْ – اَبْرار- اَدْبارْ

 

**************************************************************************

 

احکام نون ساکنه

احکام نون ساکن شامل« اظهار ، ادغام ، ابدال و اخفاء»میباشد .

 

۱) اظهار : هر گاه نون ساکن یا تنوین به یکی از حروف حلقی یعنی

«غ – خ – ح – ع – ه – ء » برسد اظهار می شود یعنی آن را ساده می خوانیم .

مثال : مِن خَوْف – مِنْ حَمیم

۲) ادغام : هر گاه نون ساکن یا تنوین به یکی از حروف (یرملون) برسد ادغام می شود

یعنی نون را حذف و حرف بعدی را مشدد می خوانیم .

مثال : الف) مَنْ یشاء———>مَیّشاء ب) مِنْ وَرائِهمِْ ———>مِوََََّرائِهِمْ

نکته الف: ادغام دریمون همراه با غنه است ولی در «لام و راء» بدون غنه می باشد .

نکته ب : در کلمات د نیا ، بنیان ،صنوان و قنوان ادغام رعایت نمی شود .

 

۳) ابدال : هر گاه نون ساکن یا تنوین به حرف (( ب)) برسد ابدال می شود یعنی

نون ساکن حذف و به جای آن (( میم )) را می خوانیم .

نکته : ابدال همراه با غنه است و لبها باید یک ورق کاغذازهم فاصله داشته باشند .

مثال: مِنْ بَعدْ ———> مِمْ بَعدْ

 

۴)اخفاء : هر گاه نون ساکن یا تنوین به حروف مابقی برسد اخفاء می شود یعنی

همزمان با گفتن نون ساکن به طرف مخرج حرف بعدی حرکت می کنیم ،

(اخفاء همراه با غنه است ).

مثال :مَن قال – مَنْ فلا

 

نکته : حروف مابقی عبارتند از : همه ی حروف به جزء حروف حلقی ، یرملون و «ب» .

 

**************************************************************************

احکام میم ساکنه

احکام میم ساکن شامل «ادغام ، اظهار واخفاء میباشد».

۱) ادغام : هر گاه میم ساکن به میم متحرک برسد ادغام می شود ادغام همراه با غنه است .

مثا ل : هٌم مِنها ———> همِّنها

 

۲)اخفاء : هرگاه میم ساکن به ((ب)) برسد اخفاء می شود که همراه با غنه است و و لبها

باید به اندازه یک ورق کاغذاز هم فاصله داشته باشند. مثا ل :مِمْ بَعْدْ

نکته :* اخفاء میم ساکن حالتی از ابدا ل میباشد .*

 

۳) اظهار : میم ساکن در بقیه ی موارداظهار می شود یعنی ساده خوانده میشود .

 مثال : لَمْ تَکٌنْ

 

***************************************************************************

غنه و موارد آن

 

غنه : صوتی است که ازخیشوم خارج می شود ومقدارآن دو کشش یعنی به مقدار

دوالف می باشد.

موارد غنه

۱- نون و میم مشدد مثال: اِنَّ – مِـــــمــــّا

۲- ادغام در ((یمون )) مثال : مَن یشاء ———> میَّشاء

۳- ابــــــــــدال مثال : منْ بَعد———> مِم بَعد

۴- تمامی موارد اخفاء مثال : مَنْ قال َ – مَنْ ذَالّذی

۵- ادغام میم ساکنه مثال : هٌم ْ منها ———> هٌمـِّـنها

 

*************************************************************************

 

مــــــــَـــــــدّ

برای تولید مد دو شرط لازم است : حرف مد {آ،او، ای } سبب مد {ء،ـــَـــْـــ }

انواع حرکت مدها : { قصر : ۲ حرکت } { فوق قصر :۳ حرکت } { توسط :۴ حرکت }

{ فوق توسط :۵ حرکت } { طول :۶ حرکت }

انواع مد :

۱) مد طبیعی : حروف بلند آ ، او ، ای ، مد طبیعی هستند و مقدار کشش آنها ۲ حرکت است .

۲) مد لازم : هر گاه سبب مد ، سکون لازم یا تشدید باشد مد لازم به وجود می آید و مقدار

کشش آن۶ حرکت است . مثال وَلَا الضّالّینْ

توجه : دقت شود که مد لازم با مد متصل اشتباه نشود .

نکته : تمامی حروف مقطعه ۳ حرفی به غیر از الف مد لازم دارند . مثال الم – ق

۳) مد متصل : هر گاه حرف مد و سبب مد در یک کلمه باشد مد متصل به وجود می آید و

مقدار کشش آن ۴ الی ۶ حرکت است . مثال : یشاء

۴) مد منفصل : هر گاه حرف مد و سبب مد در دو کلمه باشند مد منفصل به وجود می آید

و مقدار کشش آن ۳ الی ۵ حرکت است مثال : قالوإمنّا

۵) مد تعظیم : برای احترام نام محمد رسول الله رعایت می شود و مقدار کشش آن

۶حرکت است .

نکته : این مد فقط مخصوص قرائتهای مجلسی است .

**صفت لین : هر گاه در کلمه ای قبل از {واو} و {یای } ساکن فتحه بیاید صفت لین

{ نرمی خواندن } به وجود می آید .** مثال: قٌریش – خَوف

۶) مد لین : هر گاه کلمه ای دارای صفت لین باشد و ما روی آن وقف کنیم مد لین به وجود

می آید و مقدار کشش آن ۲،۴،۶ حرکت است مثال : خَوفْ

۷) عارض از اشباع : هر گاه پس از اشباع یکی از سبب مدوجود داشته باشد آنجا مد

عارض از اشباع به وجود می آید و مقدار کشش آن ۳ الی ۵ حرکت است مثال : یَدْعُـونَهُ الا

نکته : مد منفصل و مد عارض از اشباع در واقع یک مد هستند .

۸)عارض از وقف : هر گاه در آخر کلمه ای وقف کنیم سبب مد به وجود می آید

که گاهی مد به وجود می آید و مقدار کشش آن ۲و۴و۶حرکت است . مثال : مؤمِنْون

نکته : مد لین و مد عارض از وقف در واقع یک مد هستند .

************************************************************************

حکام تفخیم ( پر حجم گفتن ) راء

 

۱) راء مفــــتوح و مضمــــوم مثال : رَحْمـــــنٌ – رُحَمــــــاء

۲) راء سـاکن ما قبل و مفــتوح و مضــموم . مثال : قٌــْرْآ نٌ – دُســٌرْ

۳) راء ساکن ما قبل ساکن ما قبل مفتوح ومضموم . مثال :عَشْرْ– خٌسْرْ

۴) راء ساکن ما قبل«الف » و« واو» مدی . مثال : نارْ– نور– غَـفٌور

۵) راء ساکن ما قبل همزه ی وصل . مثال : اِرْتضی- رَبّ ارجعونی

۶) راء ساکن ما بعد حرف استعلا . مثال : فِرقهٍ – قِرْطاسٍ– مِرْصـا داً

 

***************************************************************************

احکام ترقیق (کم حجم گفتن ) راء

۱) راء مــکســـور . مثال : رِجـــالٌ – رِضاء – ارِنــــــا

۲) راء ساکن ما قبل ، مکســــور. مثال : فِرعَوْنٌ – فِردُوسْ

۳) راء ساکن ما قبل ساکن ما قبل مکسور. مثال : سِحْرْ – ذِکْرْ

۴) راء ســـــاکن ما قبل یاء مــدی . مثال : کبــیــر – یَســیرْ

۵) راء ساکن ما قبل یــاء ســـاکــن . مثال : خَیــْرْ – لاضَــیــْرْ

 

************************************************************************

نکته:

 اگرحرف «راء» هم شرط تفخیم وهم شرط ترقیق راداشته باشد به صورت زیرعمل میکنیم .

۱) اگر قبل از «راء » ــِـ (شرط ترقیق ) وبعد از آن یکی از حروف استعلاء(شرط تفخیم )

بیاید صفت استعلاء بر آن غلبه کرده و حرف «راء» تفخیم میشود .

۲ ) اگرقبل از راءِ ساکن ، یاءِ ساکن (شرط ترقیق ) وقبل ازآن ــَـ (شرط تفخیم بیاید )

حرف یاء بر صدای ــَـ غلبه کرده و حرف راء ترقیق میشود .

 

***********************************************************************

 

تعریف سکت : قطع صوت در حین قرائت ، بدون تجدید نفس در زمانی بسیار کوتاه و

ادامه مجدد قرائت را سکت گویند .

 

موارد سکت در قرآن : ۱- عِوَجاً – قیّماً ( سوره کهف ) ۲- مَرقَــدِنا – هــذا ( سوره یــس )

۳- کَلّا بَل– رانَ ( سوره مطففین) ۴- وَقیلَ مَنْ – راقْ ( سوره قیامه )

 

***************************************************************************

باب همزه وصل

تعریف همزه وصل:همزه وصل همزه ای است بدون علامت و برسرکلماتی می آید که

با سکون یا تشدید آغاز شوند.

نکته : گاهی بالای همزه وصل ، علامت {ص} می گذارند .

************************************************************************

نحوه ی تشخیص حرکت همزه وصل

همزه ی وصل در آغاز هر سه نوع کلمه { حرف – اسم ـــ فعل } می آید .

۱) حرف : در صورت ابتدا ء به کلمه ای که { الف لام تعریف } بر سر آن آمده است ،

حرکت همزه وصل همیشه { فتحه } می باشد مانند {تٌدْرِکَ الْقَمَرَ———>اَ لْقَمَرْ }

۲) اسم : همزه وصلی که بر سر {اسم } بیاید ، در صورت ابتدا ء، مکسور خواهد بود .

در قرآن ، همزه وصل بر سر اسمهای ذیل آمده :

اِبْنْ– اِبْنَتَ – اِمرَء َ– اِمْرَاَتْ – اِسْمْ – اِثْنا – { اِثْنَی} – اثْنَتا { اِثْنَتَیْ }– اَثْنانْ { اِثنَیْنْ} – اِثْنَتَیْنْ .

۳) فعل : در قرآن بجزموارد فوق ، بقیه کلماتی که برسرآنها همزه وصل آمده است

{ فعل } هستند.

نحوه خواندن همزه وصل در افعال بدین ترتیب است که:

الف ) اگر حرف سوم فعل { با احتساب همزه وصل } مفتوح یا مکسور باشد .

همزه وصل درآن صورت، ابتدا به { کسره } خوانده می شود . مثال : {فیما افْتَدَتْ———>اِفْتَدَتْ}

ب ) اگرحرف سوم فعل ، مضموم باشد ،همزه وصل آن نیز{ مضموم } خواهد بود.

مثال : ۱- {رَبّنا اغْفِرلَنا———>اِغْفِرْلَنا} ۲- {رَبّ انْصٌرْنی———>اٌنْصٌرْنی} ۳- {لَقَدَ اسْتٌهْزِی———>اٌسْتٌهزِیَ ‍‍‍‍‍‍‌‌‌}.

 

چند نکته :

۱- در افعال {اِقْضُوا –اِبْنُو – اِمْشُوا – اِمْضُوا – اِئتُوا- اِهْدُوا‍}‍ همزه وصل در حالت

ابتداء به جای ضمه به کسره خوانده میشودواصل آنها به صورت:

 اِقضیُوا – ابنیُوا – اِمشیُوا- اِمضیُوا –اِئَتیُوا و اِهْدیُوا بوده است .

 

۲- همزه ساکنه ، در کلمات : { اِئْتُوا- اِئتُونی – اِئْتِنا – اِئْتِ – ائذَنْ- إئتیا}

در میان کلام به { همزه } ساکنه ، ولی درصورت ابتدا، به یاء مدی خوانده می شود

بدین صورت { ایتُوا- ایتُونی – ایتِیا – ایتِ – ایذَنْ ‍‍‍‍‍‌‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍- ایتنا}

 

۳- کلماتی نظیر کلمات زیر در قرآن که افعال امر هستند در صورت ابتداء، با کسره شروع

می شوند : {تُمَّ لیَقْطَعْ———>لِیَقْطَعْ } – { وَلْیُوفُوا———>لیُوفُوا } – { وَلْیَطَّوَّفُوا ———>لِیَطَّوَّفُوا }

 

۴- درعبارت اَصْحابُ لَئَیْکهِ در سوره ی شعراء و ص در صورت ابتداء ( اَلْئَیَکهِ )

خوانده می شود.

 

۵- در کلمات :اَاَلْانَ – اَاَلذَّ کَرَنِ – اَاَلله که همزه استفهام ،قبل از (( ال )) تعریف آمده است ،

که به دو وجه زیر عمل می شود :

الف ) همزه دوم تبدیل به الف مدی می گردد و با این ترتیب ، مد لازم ایجاد می شود

( آلانَ – آلّذ کَرَینِ – آللهُ ).

همزه دوم به تسهیل ( بین همزه و الف ) خوانده می شود بدین صورت که به جای

تبدیل همزه وصل به الف مدی ،آن رابدون نبره تلفظ می کنیم .

مانند : اَ ــَـ لذّ کریْنِ اَ ــَـ لْا نَ اَ ـَــ للهُ

کلمات مزبور در قرآن به صورت زیر نوشته شده .

آلذّکَرَیْنِ‌ – آلانَ – آللهُ اَذنَ لَکُمْ – اللهُ خیرٌ.

 

۶- درکلمه اُوْتُمِنَ (بقره ۲۸۳) همزه ساکنه در صورت ابتداء به «واو مدی» تبدیل وبه

صورت اُوتُمِنَ خوانده میشود .

۷- اگر «ال » تعریف بر سر همزه وصل بیاید،علاوه بر حذف همزه وصل ،

لام ساکنه «کسره » می گیرد. تنها مورد آن ، در کلمه ی «اَلْاسْمُ » (حجرات- ۱۱)

امده است وآن را چنین می خوانیم : بئسَ لِسْم ُ الْفُسُوقُ .

*************************************************************************

استثنائات

الف ) در قرآن یک کلمه وجود دارد که ــُـ کوتاه درآن رعایت نشده یعنی ( اُ ) در کلمه

اوُلهُما که در آیه۵ سوره اسراء آمده بیشتر از حد معمول خوانده می شود .

****************************************************************************

ب) ادغام های استثناء که قواعد خاصی را دارا نیستند.

۱- ادغام متماثلین ( دو حرف مثل هم ) :

 دو حرف مشابه بلا استثناء در هم ادغام می شوند مانند : قل لا – رَبِحَتْ تِجارَ تٌهٌم ْ- قَدْ دَخَلوا

 

۲- ادغام متجانسین(دو حرف هم جنس ): دوحرف هم جنس در هم ادغام می شوند .

موارد ادغام متجانسین در قرآن عبارتند از :

۲-الف (ت و د و ط) در یکدیگر : ۱– اَتْفَلَتْ دَعَوا … ۲- هَمَّت طائفهٌ

۲- ب – باء ساکن در میم : اِرْکبٌ مَعَنا که در قرآن فقط همین مورد است و

در سوره هود آمده که به اظهار هم خوانده شده .

۲-ج- (ث ذ ظ ) دو به دو با یکدیگر : مانند ۱– یَلْهَتْ ذالِکْ ۲- اِذْ ظَلَموا ۳- اِذْ ظَلَمتٌمْ

 

۳- ادغام متقاربین ( دو حرف نزدیک به هم ): ادغام متقاربین در موارد ذیل انجام می شود :

۳- الف – لام ساکن در راء : مانند قُلْ رَبّی – بَلْ رَبُّکُمْ

( به استثناء بل ران در سوره مطفین که لام اظهار شده و سکت هم دارد .)

۳- ب- قاف ساکن در حرف کاف :

 مانند اَلَم ْ نَحلُقکُم ( در قران فقط همین مورد وجود دارد )

 

****************************************************************************

ج- مواردی که هاء ضمیر اشباع نمی شود

۱– هاء ضمیر در کلمات اَرْجِهُ ( سوره اعراف وشعراء )، فَالْقِه ( سوره نمل ) به سکون آمده .

۲- هاء ضمیردریَرْضَهُ لَکُمْ ( سوره زمر) بلا اشباع خوانده می شود

زیرادر صل یرضاهُ لَکُم بوده .

۳ – هاء ضمیر در عبارت ( ویَخْلُدْ فیهَ ِمهاناً)( سوره فرقان ) به اشباع ( صِلَه) خوانده می شود .

*****************************************************************************

 

د- نحوه ی خواندن هفت کلمه ی قرآن درهنگام وقف و وصل :

در صورت وقف در صورت وصل در صورت وقف در صورت وصل

اَنا اَنَ قََواریرا قََواریرَ

لکنّا لکِنَّ الرَّسولا الرّسوُلَ

سَلاسِلا در هنگام وقف سَلاسِل خوانده می شود.

***************************************************************************

ذ- چند کلمه استثنای دیگر :

۱- در مَجریها الف مدی پس از را ( اماله کبری) خوانده می شود طبعا( را ) نیز ترقیق

می گردد .

اماله کبری : بدین معنا است که الف مدی تا حد زیادی به سوی یاء مدی مایل شود .

 

۲- کلمات الف – یَبصُطٌ ( بقره ۲۴۵) ب – بَصْطله (اعراف ۶۹) ج – الْمٌصَیْطِرون (طور ۳۷)

 د – بِمصیطِر (غاشیه ۲۲) را می توان هم با ((سین)) و هم با ((صاد)) خواند .

موارد ((الف و ب)) با ((سین ))و(( ج و د )) با ((صاد)) خوانده شده اند .

 

۳– کلمه های ضَعْفٍ و ضَعفا ( روم ۵۴ ) با ضمه (( ضاد )) خوانده شده ولی فتحه مقدم است .

 

۴- در کهیعص و حم عسق مد هجاء (( عین )) به قصر ، توسط و طول نیز خوانده شده

ولی طول مقدم تر است .

 

۵- کلمه لا تامَنّا ( یوسف ۱۱) نون مشدد به اشمام خوانده شده است .

یعنی هنگام تلفظ آن لبها باید حالت ضمه را نشان دهد چون در اصل (( لا تامَنٌنا )) بوده است .

 

*************************************************************************

موارد سجده های واجب قرآن :

۱ – سوره علق آیه آخـــر . ۲- سوره سجده آیه ۱۵ . ۳- سوره فُصّلت آیه ۳۷ .

۴- سوره نجم آیه آخر .

تهیه و تنظیم: حسن نبات