مقبره مغولی اسفستان از آثار دوران ایلخانی است که به مقبره مغولی معروف است. با توجه به نوع معماری و تزئینات صورت گرفته احتمالا متعلق به یک شخصیت اجتماعی یا لشکری دوره ایلخانی می باشد. با توجه به اینکه امروزه بخشی از بنا باقی مانده است،اما این اثر همچنان نشانگر عظمت بناهای غیر مذهبی آن دوران بوده است. به جهت قرار گیری این اثر در منطقه کوهستانی بسیار زیبا و همجواری با روستای توریستی طاران و نیز نزدیک بودن به شهر تاریخی سراب و همچنین به جهت همجواری با جاده اصلی اردبیل – سراب و نیز دسترسی آسان جهت بازدید ، این بنا همچنان مورد توجه گردشگران ایرانی و خارجی بوده است .

معرفی بنای تاریخی مقبره مغولی اسفستان
بنای تاریخی اسفستان که به مقبره مغولی معروف است ، در 5 کیلومتری جاده اردبیل – سراب و در جبهه جنوبی روستای اسفستان واقع شده است . قدمت بنای مذکور را به دوره ایلخانی نسبت می دهند . با توجه به تخریب شدید بنا که در اثر عوامل طبیعی و انسانی و نیز عدم انجام کاوش های علمی در محوطه صورت پذیرفته ، همچنان نوع کاربری این بنا مورد تردید قرار گرفته است . چرا که اگر این بنای تاریخی در گذشته دارای کاربری مذهبی ، یعنی مسجد یا امامزاده بوده باشد ، در طول زمان به جهت پایبندی مردم بر اعتقادات مذهبی ، مورد محافظت بیشتری قرار می گرفت . بنابراین نظریه تعلق بنای مذکور بر انتساب آن به عنوان مقبره یک شخصیت اجتماعی یا لشکری ایلخانی می تواند بیشتر مورد قبول واقع گردد .

 

 

بنای تاریخی اسفستان که به مقبره مغولی معروف است ، در 5 کیلومتری جاده اردبیل – سراب و در جبهه جنوبی روستای اسفستان واقع شده است . قدمت بنای مذکور را به دوره ایلخانی نسبت می دهند .

با توجه به تخریب شدید بنا که در اثر عوامل طبیعی و انسانی و نیز عدم انجام کاوش های علمی در محوطه صورت پذیرفته ، همچنان نوع کاربری این بنا مورد تردید قرار گرفته است . چرا که اگر این بنای تاریخی در گذشته دارای کاربری مذهبی ، یعنی مسجد یا امامزاده بوده باشد ، در طول زمان به جهت پایبندی مردم بر اعتقادات مذهبی ، مورد محافظت بیشتری قرار می گرفت . بنابراین نظریه تعلق بنای مذکور بر انتساب آن به عنوان مقبره یک شخصیت اجتماعی یا لشکری ایلخانی می تواند بیشتر مورد قبول واقع گردد .

آثار باقیمانده یک بنای آجری مرکب از چندین دیواره اتاق و یک راهرو می باشد . نصف سردر بنا فرو ریخته و فقط پایه ی سمت راست آن محفوظ مانده است . عرض پایه 70/1 متر و قطر دیوار یا عمق درگاهی 60/1 متر است . قسمت های باقیمانده طاق نمای درگاه بنا ، نشانگر تزئینات مقرنس کاری از آجرلعابی می باشند . تمامی حاشیه سردر و طاق نما و قسمتی از مقرنس کاری و کاشی کاری ، ترکیب کاشی و آجر و گچ را به نمایش گذاشته است .

ویژگی های مذکور را می توان از شاخصه های معماری عصر ایلخانی دانست . البته تحول این ویژگی در عصر سلجوقی بوده و تداوم آن را به شکل بسیار شایسته ای در عصر ایلخانی مشاهده می کنیم . طی سالهای گذشته اقداماتی جهت ضرورت حفظ این اثر تاریخی از سوی سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان صورت گرفته که از قرار ؛ بررسی و مستند سازی بنا ، پی گردی دیواره های اصلی ، استحکام بخشی جهت حفظ وضعیت موجود ، خصوصا استحکام بخشی دیواره های اتاق های داخلی و پایه سمت راست سر در ، تداوم پی در جبهه شمالی ، خاکبرداری و پاکسازی جبهه شمالی ، بازسازی طول دیواره شمالی به ارتفاع 1 متر و استحکام بخشی قسمتهای در معرض تخریب ، می باشند .

 

آثار باقیمانده یک بنای آجری مرکب از چندین دیواره اتاق و یک راهرو می باشد . نصف سردر بنا فرو ریخته و فقط پایه ی سمت راست آن محفوظ مانده است . عرض پایه 70/1 متر و قطر دیوار یا عمق درگاهی 60/1 متر است . قسمت های باقیمانده طاق نمای درگاه بنا ، نشانگر تزئینات مقرنس کاری از آجرلعابی می باشند . تمامی حاشیه سردر و طاق نما و قسمتی از مقرنس کاری و کاشی کاری ، ترکیب کاشی و آجر و گچ را به نمایش گذاشته است

ویژگی های مذکور را می توان از شاخصه های معماری عصر ایلخانی دانست . البته تحول این ویژگی در عصر سلجوقی بوده و تداوم آن را به شکل بسیار شایسته ای در عصر ایلخانی مشاهده می کنیم . طی سالهای گذشته اقداماتی جهت ضرورت حفظ این اثر تاریخی از سوی سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری استان صورت گرفته که از قرار ؛ بررسی و مستند سازی بنا ، پی گردی دیواره های اصلی ، استحکام بخشی جهت حفظ وضعیت موجود ، خصوصا استحکام بخشی دیواره های اتاق های داخلی و پایه سمت راست سر در ، تداوم پی در جبهه شمالی ، خاکبرداری و پاکسازی جبهه شمالی ، بازسازی طول دیواره شمالی به ارتفاع 1 متر و استحکام بخشی قسمتهای در معرض تخریب ، می باشند .

 

چگونگی دسترسی به بنا و بازدید از آن

همانطور که ذکر شد ، بنای مذکور در جاده اصلی اردبیل به سراب و در روستای اسفستان قرار دارد و به جهت همجواری با جاده اصلی دسترسی به آن آسان است . این بنا در حدود پنج کیلومتری شهر سراب واقع شده است و در مسیر خود دارای نقاط و روستاهای زیبای کوهستانی می باشد که برای گردشگران جذاب و مورد توجه می باشد . قرار گیری مناظر کوهستانی در مسیر و آبهای روان همواره گردشگران را به خود جذب نموده و برایشان خاطره ساز بوده است . و افراد با توقف در مسیر توانسته اند از آرامش محیط بهره مند شوند .
لبنیات ، سوغات ها و مراکز خرید در شهرستان سراب

از لبنیات این منطقه می توان به ماست گاومیش ، شیر گاومیش ، سرشیر گاومیش و گوسفند ،کره حیوانی ، کشک ، پنیر ، دوغ اشاره نمود که در روستای طاران در مسیر جاده اصلی که قبل از شهرستان سراب واقع شده است و نیز در خود شهرستان سراب به مسافران و گردشگران عرضه می گردد . از سوغات ها می توان به عسل ، رشته پلویی سنتی ، عرقیات و گیاهان دارویی ، آلوی سیاه محلی ، فطیر و نان های محلی و … اشاره نمود . از مراکز سنتی جهت خرید می توان به بازارچه سنتی و سر پوشیده سراب اشاره نمود که بازاری تاریخی و مورد توجه توریست ها می باشد .

رستوران ها ، هتل ها و مراکز رفاهی
از رستوران های منطقه که غذاهای سنتی منطقه را همراه با لبنیات های محلی عرضه می دارند می توان به رستوران های روستای طاران در چند کیلومتری سراب اشاره نمود که در حال حاضر مورد توجه تمامی گردشگران و بومیان منطقه می باشد و تجمع ماشین های پارک شده در مکان های مختص پارک ماشین در منطقه حاکی از این مسئله می باشد و دلیل آن نیز عرضه دستاوردهای طبیعی منطقه و جذابیت محیط است . از مهمترین این رستوران ها که صبحانه ،نهار و شام را را عرضه می نمایند ، می توان به رستوران دهکده طاران ،شاندیز طاران و سرچشمه طاران اشاره نمود . البته قابل ذکر است که خود شهرستان سراب نیز دارای رستوران های بسیاری جهت پذیرش گردشگران و سایر افراد می باشد . از غداهای سنتی منطقه نیز می توان به تاوا کبابی (نوعی کباب که در تاوه و با روغن حیوانی طبخ می شود .)اشاره نمود،که بیشتر مورد توجه گردشگران بوده است .

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.